Wyprawy wspinaczkowe
witamy 2018-05-26
Wspinaczka górska
Wstecz


Dodano dnia:
2011-09-23

Liny i węzły... cz. I

Poradniki
Sprzęt

Węzły są jedynie dodatkiem do liny, ale jakim..! Wiązanie ich albo nas zafascynuje albo stanie się jedną z najnudniejszych i najbardziej irytujących rzeczy na świecie…

Trudno sobie wyobrazić brak znajomości węzłów i pracy na linie w sytuacji zagrożenia życia... No i praktyka, praktyka...

Jeżeli znajdziesz się na drugim końcu liny pędząc w dół skalnego urwiska, to trochę szacunku dla pana Kennetha Tarbucka, twórcy węzła „Tarbuck”.  Do czasu wynalezienia tego węzła nikt ze wspinających się nie ośmielił się „latać” - a jeżeli  już, to była to ostatnia rzecz na jaką sobie mógł pozwolić. Credo  wspinaczy tamtych lat „lider nigdy nie odpada”, miało swoje uzasadnienie.

Popularny wówczas węzeł, którym był skrajny tatrzański przejmowWęzeł skrajny tatrzański (ratowniczy), którym wiązali się dawni herosi skał, tworzy niezaciągającą się pod obciążeniem pętlę, z której lina wychodzi pod kątem prostymał wprawdzie siły po upadku, ale obciążenie, które nań zadziałało było tak duże, że prawie zawsze kończyło się to kontuzją.

Liny czasów pana Tarbucka to ostatnie już liny generacji manila i konopnej liny włoskiej. Ale to też  początek lin nylonowych. Wszystkie jednak miały konstrukcje lin okrętowych lub skręcane były w stylu kabla.

Węzeł Tarbucka był właściwie pętlą, którą łączyło się z pasem biodrowym za pośrednictwem zakręcanego karabinka a której zadaniem było przejęcie uderzenia po upadku poprzez  zaciskanie się na owym karabinku. Takie były przynajmniej założenia teoretyczne. Pas biodrowy wtedy, to nic innego jak kilkakrotne przepasanie cienkiej liny konopnej wokół talii i zabezpieczenie jej końców  węzłem refowym (płaskim). Nie było zmiłuj się. Nie dość, że taka rewelacja nie absorbowała zbyt dużej siły upadku, to jeszcze można było pomylić się wiążąc go. Zmusiło to jednak ówczesnych herosów skały do myślenia w jaki sposób lina mogłaby najlepiej zaabsorbować siły występujące podczas upadku. Była to kolejna cegiełka w murze, która doprowadziła do rozwoju liny konstrukcji kernmantel i co za tym idzie przyrządów do asekuracji. Takim to „cegiełkom” zawdzięcza życie tak wielu z nas. Tak więc, szacun dla mr Tarbucka i przyjaciół.

W roku 1950. firma Du Point wynalazła włókna nylonowe dla lin. Ale pierwszą, która zastosowała włókna nylonowe w konstrukcji kernmantel (rdzeń plus oplot) dla lin była w roku 1952 firma Edelrid.  Do dzisiaj Edelrid pozostaje w czołówce producentów lin. Oczywiście, wczesne liny w technologii kernmantel nie przypominały dzisiejszych. Były sztywne, ciężkie i trudne do wiązania. Nawet do wczesnych lat 70. nie budziły zaufania i wiązano się wciąż liną konopną lub nylonową ale w konstrukcji okrętowej. 

Liny w technologii kernmantel z początku lat 70. to najczęściej liny 11.milimetrowe o długości 50m lub dwu- kolorowe liny 9mm o długości 100m złożone podwójnie (tzw. podciąg).

Obecnie, wszystkie liny przeznaczone do wspinania są linami dynamicznymi (rozciągliwymi) a więc takimi, które absorbują niemal wszystkie siły występujące w momencie odpadnięcia. Liny statyczne (nierozciągliwe) znajdują zastosowanie podczas zjazdów i wychodzenia (poręczówki) przy wykorzystaniu mechanicznych przyrządów zaciskowych.

Sprawdźmy jednak dokładnie co kupujemy, bo niekoniecznie średnica liny może świadczyć o jej właściwym wykorzystaniu. W każdym razie nigdy nie kupujmy liny bez właściwego opakowania lub z „drugiej ręki”.

Dynamiczna lina pojedyncza, o symbolu "1" w kółeczku podawanym na etykiecieLina pojedyncza w układzie jednotorowym końcówki liny, testowana jest i używana jako pojedyncza. Wachlarz średnic tych lin waha się od 8,9 do 11mm. Zwykle używane są we wspinaczce sportowej na drogach ubezpieczonych, we wspinaniu „na wędkę”, na sztucznych ścianach wspinaczkowych i we wszelkich sportach outdoorowych.

Cenione liny pojedyncze na rynku to:

Edelrid Python 10mm

Tendon Smart 10mm & Ambition 10mm

Beal Top Gun 10,5mm

Mammut Galaxy 10mm

Eedelweiss Performance 9,2mm

Mammut Serenity Superdry 8,9mm

Lina Serenity Superdry firmy Mammut uważana jest za najcieńsza i najlżejszą linę dostępną na rynku. Należy jednak pamiętać, że nie jest to ta sama lina (regularne ścianowe wspinaczki), co lina o średnicy 10,5mm. używana głównie we wspinaczce w stylu on-sight1 i redpoint2.

1.Podczas przejścia OS-em nie wolno odpaść, korzystać z haków, ringów, ani spitów jako punktów podparcia, drogę należy przejść w ciągu (bez obciążania przelotów). Niedopuszczalne jest korzystanie z informacji dotyczących charakteru i rodzaju chwytów, podglądanie innych wspinaczy, jak również zjazd daną linią.

2.To styl, który wymusza poprowadzenia drogi z dolną asekuracją w ciągu, ale pozwala na wielokrotne próby pokonania jej z dolną lub górną asekuracją, a więc uzyskanie wszelkich informacji. Po odpadnięciu należy zjechać (zostać opuszczonym przez partnera) do miejsca naturalnego odpoczynku (tam gdzie można stać bez użycia rąk), po czym wywlec linę ze wszystkich punktów przelotowych ponad tym miejscem, a następnie kontynuować przejście.

Lina połówkowa (podwójna) jest używana w parze z liną o tych samych parametrach wytrzymałościowych i, najogólniej rzecz biorąc, wpina je się na zmianę w punkty asekuracyjne. Wachlarz średnic to 8mm (a nawet mniej) do 9mm. Standardem jest posiadanie tych dwóch lin o różnych kolorach. Stosowana namiętnie na Wyspach, zyskuje na coraz większej popularności na Kontynencie, również w Tatrach. Lina połówkowa w układzie dwutorowym

Korzyści? Mniejsza szansa na ścięcie obydwu lin podczas upadku (np. pracujących na ostrej krawędzi) czy uszkodzeniu w wyniku np. lawiny kamiennej. Ponadto, łatwość asekuracji lidera czy drugiego na linie, zwłaszcza na trawersie, mniejsze prawdopodobieństwo przesztywnienia liny, no i, co nie jest bez znaczenia, możliwość osadzenia więcej liczby przelotów… tak dla pokrzepienia serca.

Cenione, budzące zaufanie, liny połówkowe na rynku, to:

Beal Verdon 9mm 

Dry Treated Edelrid Kestrel 8,5mm

Dry Treated Mammut Genesis 8,5mm

Tendon Ambition Shield 8,5mm

Zero GG String Dry 8,5mm

Edelweiss Dynamic 8,3mm

Cienkie i super lekkie liny (alpinizm), to:

  • Beal Ice Line Golden Dry 8,1mm
    • Mammut Phoenix Superdry 8mm.

Liny  bliźniacze są prowadzone w układzie 1.torowym czyli podobnie jak  l. pojedyncza wpinane są do każdego punktu asekuracyjnego. Z uwagi na to, że są używane w parze stanowią niekiedy kłopot w poprawnym ich prowadzeniu.

SLina podwójna bliźniacza w układzie jednotorowymą jednak lżejsze niż para połówek i bezpieczniejsze, jeżeli chodzi o przejęcie obciążeń po odpadnięciu, od lin pojedynczych.

Liny, które spełniają standardy lin połówkowych i bliźniaczych czyli takie, które można prowadzić zarówno w układzie 1.torowym i 2.torowym to liny np. firmy Edelrid Apus o średnicy 7,8mm.

Pojedyncza lina połówkowa (a więc jedna z pary lin) w zakresie średnic 8-9mm używana jest często w turystyce wysokogórskiej, na lodowcu, na łatwych alpejskich drogach czy w ski-touringu czyli wszędzie tam, gdzie chodzi nam o wagę a jednocześnie prawdopodobieństwo wystąpienia ciężkiego odpadnięcia (WO=2) jest znikome.

Temat ”ferrat” to już zupełnie inna bajka ale temat nie mniej to poważny, ponieważ upadki tutaj są dużo groźniejsze. Długi lot przy stosunkowo niewielkiej absorpcji szoku uderzeniowego, może spowodować poważne kontuzje. Nigdy nie używajmy do „via ferrat” lin tradycyjnych, taśm, pętli czy karabinków przeznaczonych do wspinania. Używajmy sprzętu stosownego w tym celu!

 Cz. II- zapraszam! Krzysztof Treter




Wstecz



  AKTUALNOŚĆI
 
2006 © Agencja Trekking Sport :: tel.: +48 (34) 365 24 04; +48 601 09 72 55
 
 





Tablice Gabloty sekretarki szkolenia Tworzenie stron Warszawa łóżka do masażu smiechowo.lapy.pl/?t